Vingerverfsels

Tentoonstelling ‘Vingerverfsels; Creatieve therapie onder dr.Louis Vaessen’ te zien.
Vaessen was vanaf 1942 als psychiater aan de Willibrordusstichting verbonden. In de jaren ’50 introduceerde hij de psychotherapie als aanvulling op lichamelijke kuren en medicatie.

De psychotherapie kende en kent ook verschillende non-verbale vormen, waaronder creatieve therapie (tegenwoordig aangeduid met beeldende therapie). Vaessen was daarmee heel succesvol en kan gelden als een pionier op dit gebied.

De tien kleurige veelzeggende vingerverfsels die op de tentoonstelling te zien zijn, vormen een staalkaart van de producten van de creatieve therapie die hier bewaard zijn gebleven.

Tel. 06 22 79 53 36
Info@verhalenkamerwillibrordus.nl

Waanzin in de wereldliteratuur

Waanzin in de Wereldliteratuur

Waanzin in de Wereldliteratuur

Ter gelegenheid van de Boekenweek 2015 maakte Pieter Steinz een verkenning van dit onderwerp. Zestig bladzijden lang struikelen we over romanfiguren en auteurs met de meest uiteenlopende psychische eigenaardigheden, van grappig tot angstaanjagend, van onschuldig tot levensbedreigend. Ook de psychiater lopen we tegen het lijf, zowel in de rol van auteur als in die van personage.

Medewerker Marijn van Hoorn stelde deze expositie samen. Nog steeds is Marijn boeken aan het verzamelen. Uittreksels van vele boeken zijn beschikbaar. Veel boeken vind je terug in vitrines of in de boekenkast. Wil je een boek lenen, maak daarover met ons een afspraak.

Personages

Het blijkt dat al in de literatuur van de Oudheid de waanzinnige voorkomt. In de Griekse tragedie is het de man of vrouw, die door de slagen van het noodlot gek wordt van wanhoop en verdriet. Ook Shakespeare heeft aangrijpend laten zien hoe iemand tot waanzin kan vervallen. En op lichtvoetige…………………….lees verder in de Verhalenkamer

Schrijvers-patiënten
Aristoteles constateerde al, dat in cultureel opzicht toonaangevende personen maar al te vaak te lijden hebben onder melancholie. Recent grootschalig onderzoek laat een sterk verband zien tussen kunstzinnige creativiteit en psychiatrische problematiek. We zien deze relatie ook wel grof omschreven als: de grens tussen genialiteit en gekte…………………lees meer in de Verhalenkamer .

Psychiaters

Er zijn maar heel weinig psychiaters die fictie hebben geschreven; een goed voorbeeld is de Amerikaan Irvin D. Yalom met Nietzsches tranen (1992). Enkele Nederlandse voorbeelden zijn de dichters Rutger Kopland en Vasalis en de Tachtiger Frederik van Eeden…………………lees verder in de Verhalenkamer

Bronnen:

Ranne Hovius, De eenzaamheid van de waanzin. Tweehonderd jaar psychiatrie in romans en verhalen, 2013

Ranne Hovius, Vogels van waanzin. Psychiatrie in Nederlandstalige romans en gedichten, 2015

Pieter Steinz, Waanzin in de wereldliteratuur, Amsterdam 2015 (Boekenweekgeschenk)

Waanzin in de wereldliteratuur

Titellijst Waanzin in de wereldliteratuur (selectie)

 

Gerrit Achterberg, Zestien, 1946, in: Verzamelde gedichten, 1963

A.Alberts, De vergaderzaal, 1974

Sera Anstadt, Al mijn vrienden zijn gek. De dagen van een schizofrene jongen, 1983

Jan Arends, Keefman, 1972; Nagelaten gedichten, 1975

Jantiene van Aschs, Intermezzo, 1988

Isabelle Aubry, Ik was nog maar een kind (La première fois, j’avais six ans…), 2008

Richard Baer, Karen, de vrouw met zeventien persoonlijkheden (Switching Time), 2007

Pat Barker, Regeneration, 1991

Julian Barnes, Before She Met Me, 1982

Samuel Beckett, Waiting for Godot, 1952

Saul Bellow, Herzog, 1964

J.M.A. (Maarten) Biesheuvel, Een overtollig mens en andere verhalen, 1988

Liz Bijnsdorp, De 147 personen die ik ben. Leven met een meervoudige persoonlijkheidsstoornis, 1994

Mike Boddé, Pil. Hoe een cabaretier zijn depressie overwon, 2010

Peter Boer, Vol hoofd. Autistische notities, 2010

Louis Paul Boon, Eros en de eenzame man, 1980

Willem Brakman, De blauw-zilveren koning, 1977

Kevin Breel, Komiek versus depressie (Boy meets Depression), 2015

Charlotte Brontë, Jane Eyre, 1847

Sandra Brown, De obsessie (The Crush), 2002

Boudewijn Büch, Het Dolhuis, 1987

Anthony Burgess, A Clockwork Orange, 1962

Peter Buwalda, Bonita Avenue, 2010

Elias Canetti, Het Martyrium, 1935

Lewis Carroll, De avonturen van Alice in Wonderland & Achter de spiegel, 1865, 1872

Miguel de Cervantes Saveedra, Don Quichote de la Mancha, 1605

Louis Couperus, Eline Vere, 1889

Louis Couperus, De boeken der kleine zielen, 1901-1903

Johan Daisne, De man die zijn haar kort liet knippen, 1947

Anne Delbée, Camille Claudel, een vrouw, 1982

Lodewijk van Deyssel, Een liefde, 1887

Emma Donoghue, Kamer (Room), 2010

Renate Dorrestein, Het perpetuum mobile van de liefde, 1988

Fjodor Dostojevski, Aantekeningen uit het ondergrondse, 1864

Fjodor Dostojevski, De idioot, 1868

Fjodor M. Dostojewski, De dubbelganger. Een Petersburgs epos, 1846

Minke Douwesz, Strikt, 2003

Arthur Conan Doyle, De gedenkschriften van Sherlock Holmes (The Memoirs of Sherlock Holmes), 1893

Alexandre Dumas, De graaf van Monte-Cristo, 1844

Frederik van Eeden, Van de koele meren des doods, 1900

Bret Easton Ellis, American Psycho, 1991

Marcellus Emants, Een nagelaten bekentenis, 1894

Anna Enquist, Het meesterstuk, 1994

Anna Enquist, De mooiste gedichten. Een keuze uit eigen werk, 2012

Anna Enquist, De verdovers, 2011

Per Olov Enquist, Het bezoek van de lijfarts, 1999

Jeffrey Eugenides, The Marriage Plot (Huwelijk), 2011

Hans Fallada, Zakelijk bericht over het geluk een morfinist te zijn / Drie jaar geen mens, 1929

Sebastian Fitzek, De therapie, 2006

  1. Scott Fitzgerald, Teder is de nacht, 1934

Gustave Flaubert, Madame Bovary, 1856

Janet Frame, Een engel aan mijn tafel, 1984

Jonathan Franzen, De correcties, 2001

Paolo Giordano, De eenzaamheid van de priemgetallen, 2008

Johann Wolfgang von Goethe, Faust, 1832

Johann Wolfgang von Goethe, Het lijden van de jonge Werther, 1774

Nikolaj Gogol, Dagboek van een gek, 1834

Nikolaj Gogol, Dode zielen, 1842

Mary Gordon, Jeanne d’Arc (Joan of Arc), 2000

Günter Grass, De blikken trommel (Die Blechtrommel), 1959

Hannah Green, Ik heb je nooit een rozentuin beloofd (I never promised you a rose garden), 1964

Hella S. Haasse, De meester van de Neerdaling, 1973

Mark Haddon, Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht, 2003

Jan Hanlo, Mijn benul, 1974

Jan Hanlo, Zonder geluk valt niemand van het dak, 1972

Thomas Harris, De schreeuw van het lam (The Silence of the Lambs), 1988

Thomas Harris, Hannibal, 1999

Jaroslav Hasek, De lotgevallen van de brave soldaat Svejk, 1923

Nathaniel Hawthorne, De rode letter (The Scarlet Letter), 1850

Torey L. Hayden, Jadie het meisje dat niet wilde praten (Ghost girl: the true story of a child in peril and a teacher who saved her), 1991

Heere Heeresma, Een dagje naar het strand, 1962

Hélene (i.s.m. M.-Th. Cuny), Het begon met een blowtje (J’ai commencé par un joint), 2006

Joseph Heller,Catch-22 (Paragraaf 22), 1961

Kristien Hemmerechts, Ann, 2008

Willem Frederik Hermans, De donkere kamer van Damocles, 1958

Willem Frederik Hermans, Paranoia, 1953

A.F.Th. van der Heijden, Advocaat van de hanen, 1990

Naoki Higashida, Waarom ik soms op en neer spring, 2007

Nick Hornby, High Fidelity, 1995

Aldous Huxley, Brave New World (Heerlijke nieuwe wereld), 1932

Franz Kafka, Een hongerkunstenaar en andere verhalen tijdens het leven van de schrijver gepubliceerd, 1913-1924

Franz Kafka, Het proces, 1925

Hans Keilson, In de ban van de tegenstander, 1959

Ken Kesey, One flew over the cuckoo’s nest (En ééntje zag ze vliegen), 1961

Mensje van Keulen, De rode strik, 1994

Yvonne Keuls, Meneer en mevrouw zijn gek, 1992

Yvon Klinkert, Als zand door onze vingers. De laatste jaren van mijn schizofrene zoon, 1988

Rutger Kopland, Herinneringen aan het onbekende. Een keuze uit eigen werk, 1988 / Geluk is gevaarlijk. Een keuze uit de gedichten, 1999

Paulien Kouwenhoven, Hangend aan een draadje, 1998

Wally Lamb, Vergeef me (I Know This Much Is True), 1998

Maria Landon, En toch hield ik van hem (Daddy’s Little Earner), 2008

Marcel Langedijk, Gelukkig hebben we de foto’s nog. De zelfgekozen dood van mijn broer, 2017

Stieg Larsson, Mannen die vrouwen haten, 2005

Jonathan Lethem, De Minna-mannen (Motherless Brooklyn), 1999

Astrid Lindgren, Pippi Langkous gaat aan boord, 1946

Howard Phillips Lovecraft, ‘De roep van Cthulhu’ (in: Fantastische verhalen 1926-1927, 2010)

Malcolm Lowry, Onder de vulkaan, 1947

Nicolaas Matsier, Gesloten huis. Zelfportret met ouders, 1994

Ian McEwan, Enduring Love (Ziek van liefde), 1997

Myrthe van der Meer, PAAZ, 2012

Herman Melville, De klerk Bartleby, 1853

Geerten Meijsing, Tussen mes en keel, 1997

Nicolien Mizee, Toen kwam moeder met een mes, 2003

Margriet de Moor, Eerst grijs dan wit dan blauw, 1991

Harry Mulisch, Archibald Strohalm, 1952

Vladimir Nabokov, Lolita, 1955

Gérard de Nerval, Aurélia, de droom en het leven, 1854

Nescio, De uitvreter / Titaantjes / Dichtertje, 1918

Piet Paaltjens, Snikken en grimlachjes, 1867

Robert M. Pirsig, Zen en de kunst van het motoronderhoud. Een onderzoek naar waarden, 1974

Sylvia Plath, De glazen stolp (The Bell Jar), 1963

Edgar Allan Poe, De moorden in de rue Morgue, 1841-1844

Carla van Raay, Gods callgirl. Van non tot prostituee (God’s Callgirl), 2004

Rudolph Erich Raspe, Reizen en avonturen van Baron von Münchhausen, 1785

Gerard Kornelis van het Reve, De avonden, 1947

Philip Roth, Portnoy’s klacht, 1969

Heleen van Royen, De gelukkige huisvrouw, 2000

Erik Rozing, De psychiater en het meisje, 2016

Oliver Sacks, The man who mistook his wife for a hat and other clinical tales, 1985

J.D. Salinger, The Catcher in the Rye (De vanger in het graan), 1951

Flora Rheta Schreiber, Sybil, 1973

David Sedaris, Van je familie moet je het hebben, 2010

William Shakespeare, Macbeth, 1606

William Shakespeare, Hamlet, 1602

Mary Shelley, Frankenstein, 1818

Lionel Shriver, We need to talk about Kevin (We moeten het even over Kevin hebben), 2003

Georges Simenon, Antoine en Julie, 1963

John Steinbeck, Van muizen en mensen (Of Mice and Men), 1937/1965

Laurence Sterne, Het leven en de opvattingen van de heer Tristram Shandy, 1759-1767

R.L. Stevenson, De zonderlinge geschiedenis van Dr. Jekyll en Mr. Hyde, 1886

Italo Svevo, Bekentenissen van Zeno, 1923

D.M. Thomas, Het witte hotel, 1981

Leo Nikolaj Tolstoj, Anna Karenina, 1878

John Kennedy Toole, Een samenzwering van idioten (A Confederacy of Dunces), 1980

Anna Vali, tegenover elkaar, 1979

  1. Vasalis, Parken en woestijnen, 1940 / Vergezichten en gezichten, 1954

Jules Verne, Twintigduizend mijlen onder zee, 1870

Simon Vestdijk, De redding van Fré Bolderhey, 1947

Voltaire, Candide of het optimisme, 1759

Kurt Vonnegut, Slachthuis vijf (Slaughterhouse-Five), 1969

Lévi Weemoedt, Geduldig lijden, 1977 (dichtbundel) / Bedroefd maar dankbaar, 1980 (korte verhalen)

Durk Wille, De zeven wegen der waanzin, 1995

Peter de Wit, Sigmund. Zesentwintigste sessie, 2016

Jan Wolkers, Terug naar Oegstgeest, 1965

Virginia Woolf, Mrs Dalloway, 1925

Irvin D. Yalom, Eendagsvlinders en andere verhalen uit de psychotherapie, 2015

Irvin D. Yalom, De Schopenhauer-kuur, 2004

Irvin D. Yalom, Nietzsches tranen, 1992

Joost Zwagerman, Chaos en Rumoer, 1997

Stefan Zweig, Een schaaknovelle, 1941

Share This: