Workshop – 12 mei 2026 – Unruly Women

Hysterie als kruispunt van kunst en psychiatrie
12 mei 14.00 tot 15.00. Inloop 13.30uur.

Hysterie was ooit de enige psychische aandoening die uitsluitend aan vrouwen werd
toegeschreven. Volgens de feministische theorie diende het als een middel om de
gezondheid, het gedrag en de zelfexpressie van vrouwen te controleren. Hoewel het
geen medische diagnose meer is, blijft het label ‘hysterisch’ nog steeds bestaan en
wordt het vaak gebruikt om vrouwen te beschrijven die zich niet aan de patriarchale
normen houden.

Aan de hand van haar paper ‘Performing Hysteria: Psychiatric portraits of hysteric
patients and their impact on female representation’ bespreekt Lucy Bink portretten
van vrouwen die met hysterie gediagnosticeerd waren. Dit zal zij samen doen met
psychiater, onderzoeker en conceptueel kunstenaar Anja Lok. Zij werkt op het
grensvlak van kunst en wetenschap in het Amsterdam UMC en de Universiteit van
Amsterdam. In haar werk richt zij zich op stemmingsstoornissen bij jongeren en
jongvolwassenen, en onderzoekt zij hoe lichaam, brein en omgeving samen
betekenis geven aan mentale gezondheid. Ze is gefascineerd door wat zich onttrekt
aan klassieke psychiatrische kaders—zoals anhedonie, belichaamde ervaring en de
rol van het microbioom—en zoekt naar nieuwe vormen van begrijpen en behandelen
waarin ook kunst en verbeelding een plek krijgen.

Er zal specifieke aandacht worden besteed aan portretten die tussen 1876 en 1880
zijn gemaakt in het Salpêtrière-ziekenhuis in Parijs, toen de toenmalige
neurologische aandoening onder leiding van Jean-Martin Charcot werd
gemedicaliseerd. Lucy Bink en Anja Lok gaan in gesprek over de medische definitie
van hysterie in de 19e eeuw en welke rol fotografie hierin had. Daarnaast zal er
besproken worden hoe het label ‘hysterisch’ voortleeft in de medische wereld en de
beeldcultuur.

Over de kunstenaar: Lucy Bink (2001) is een onderzoeksgerichte, feministische
fotograaf die zich richt op gender, macht, geschiedenis en het (vrouwelijk) lichaam.
Ze onderzoekt hoe vrouwen worden gerepresenteerd binnen de beeldcultuur en
verbindt patriarchale thema’s zoals menstruatie, menopauze en woede aan haar
beeldtaal. In haar werk combineert ze fotografie met poëzie, textiel en
archiefonderzoek, waarbij donkere kleuren, sterke texturen en klinische elementen
samenkomen. Empathie vormt de kern van haar werkwijze: ze verweeft
academische en literaire bronnen met persoonlijke ervaringen om het persoonlijke
en het politieke met elkaar te verbinden.